شناخت مبرد R600a
مبرد R600a یا ایزو بوتان، یکی از مبردهای نسل جدید دوستدار محیط زیست است که در یخچالها و فریزرهای خانگی و صنعتی مدرن استفاده میشود. این مبرد دارای فرمول شیمیایی C4H10 بوده و جزء هیدروکربنهاست. ویژگی اصلی آن پتانسیل گرمایش جهانی پایین (GWP≈3) و عدم آسیب به لایه اوزون است.
خصوصیات فیزیکی و شیمیایی
- فرمول مولکولی: C4H10
- نوع: هیدروکربن ایزومر (ایزو بوتان)
- رنگ و بو: بیرنگ، دارای بوی خاص گاز طبیعی
- دمای جوش: حدود -11.7°C
- فشار کاری پایین نسبت به مبردهای قدیمی (مانند R134a)
- قابلیت اشتعال بالا — نیازمند رعایت ایمنی سختگیرانه
رنگ و مشخصات کپسول
کپسولهای استاندارد R600a معمولاً به رنگ نقرهای یا فلزی براق عرضه میشوند و برچسب قرمز هشدار اشتعال دارند. ظرفیت رایج این کپسولها برای تعمیرکاران بین 420 گرم تا 6.5 کیلوگرم است. روی کپسول باید اطلاعات فشار حداکثری، تاریخ تولید و استاندارد ایمنی درج شده باشد.
مقدار شارژ مبرد در سیکل برودتی
مقدار شارژ R600a بسیار کمتر از مبردهای نسل قبل است و معمولاً بین 40 تا 80 گرم برای یخچالهای خانگی متداول است. جدول زیر نمونه مقادیر را نشان میدهد:
- یخچال تکدرب خانگی: 40–55 گرم
- یخچال فریزر بالا/پایین: 50–65 گرم
- ساید بای ساید اینورتر: 65–80 گرم
مقدار بیش از حد باعث فشار کمپرسور و کاهش راندمان میشود، مقدار کمتر باعث سرمایش ناکافی و طولانی شدن سیکل کاری.
نحوه شارژ ایمن R600a
- تأمین تهویه مناسب محل کار و عدم وجود شعله یا جرقه.
- استفاده از مانوفولد مناسب با اتصالات ضد نشت.
- تخلیه کامل وکیوم (حداقل 10- تا 15- PSI) پیش از شارژ.
- شارژ با دقت وزنی؛ استفاده از ترازو دیجیتال دقیق.
- شارژ آهسته از طرف مکش کمپرسور، بهتر است در حال کار سیستم (روش گازدهی به مکش).
- پرهیز از شارژ بیش از مقدار توصیه شده.
فشار کاری و محاسبات سیکل برودتی
- فشار مکش در دمای محیط 25°C: حدود 0.2–0.4 بار
- فشار دهش: حدود 3–4 بار
- فرمول گاز ایدهآل PV=nRT برای محاسبات کل گاز موجود استفاده میشود، با اصلاحات برای شرایط واقعی.
ایمنی و حملونقل
- رعایت استاندارد ISO 817 و ASHRAE A3 (قابل اشتعال).
- حمل کپسول به حالت ایستاده و دور از حرارت.
- استفاده از PPE شامل دستکش ضد برودت و عینک ایمنی.
همواره در حین کار با R600a باید فرض کنید که احتمال اشتعال در هر لحظه وجود دارد.